Valentijnsdag

Valentijnsdag kennen we allemaal als de dag waarop geliefden elkaar extra aandacht geven met cadeautjes, bloemen, of kaarten. Op deze dag kun je ook een (anonieme) kaart sturen naar iemand die je (stiekem ;-) leuk vindt.

Over het ontstaan van Valentijnsdag doen verschillende verhalen de ronde. In de meeste gevallen wordt de oorsprong gezocht in het oude Rome. Zo was bijvoorbeeld 14 Februari de dag van de Godin Juno. Zij was de koningin van alle goden en godinnen en de beschermheilige van vrouwen en het huwelijk. Op het festival dat een dag na haar feest begon, werden Romeinse jongens en meisjes door middel van een soort loting samengebracht. Dit festival zou de voorloper zijn van het latere Valentijnsfeest.

Priester Valentijn

Priester Valentijn

Priester Valentijn

Een andere legende gaat over de Romeinse priester Valentijn. Hij leefde in een tijd waarin de Romeinen een zware strijd met de Goten uitvochten. Volgens de overlevering bestond er in die tijd een keizerlijke wet die het soldaten verbood om te trouwen. Keizer Claudius II geloofde namelijk dat vrijgezellen eerder bereid waren te sterven op het slagveld.
Valentijn zou echter in het geheim toch soldaten hebben gehuwd, omdat hij van mening was dat liefde alles overwon. Toen de keizer dit ontdekte, liet hij de geestelijke op 14 februari 269 executeren, en zo werd Valentijn een martelaar voor de liefde. De kans is echter groot dat dit verhaal er pas later is bij verzonnen, want het enige bekende biografische feit van Valentijn is zijn sterfdatum.

Het is niet zeker of de priester één en dezelfde was als de Valentijn die wordt genoemd in een ander verhaal. Deze christelijke priester werd vervolgd, gevangen genomen en gemarteld vanwege zijn geloof. Ondanks deze martelingen genas hij de dochter van zijn bewaker van blindheid. Op 14 februari werd hij onthoofd. Die ochtend stuurde hij het meisje nog een liefdesbriefje dat hij ondertekende met ‘jouw Valentijn’.

Valentijn in de literatuur

Het Valentijnsfeest van de romantische liefde, zoals dat tegenwoordig gevierd wordt, dankt zijn ontstaan aan de Engelse dichter Geoffrey Chaucer die in zijn gedicht Parliament of Fowls (1380-1382)[4] deze versregels schreef: For this was on seynt Volantynys day Whan euery bryd comyth there to chese his make’ (Want dit was op Sint-Valentijnsdag Als elke vogel daar zijn maatje komt kiezen’).

De termen ‘Valentijn’ en ‘Valentijnsdag’ deden daarna al snel intrede in de romantische literatuur. Zo zong het personage Ophelia in het toneelstuk Hamlet (1600-1601) van Shakespeare:

To-morrow is Saint Valentine’s day,
All in the morning betime,
And I a maid at your window,
To be your Valentine.

Anonieme liefdesverklaring

Liefdesverklaring

Liefdesverklaring

Aan het begin van de 19e eeuw werd het, door de prijsdaling in het versturen van post, voortaan voor iedereen betaalbaar om een kaartje te verzenden. Met name in het streng Victoriaanse Engeland koos men ervoor om dit anoniem te doen, zodat men ondanks de sociale nadruk op kuisheid toch een passievolle liefdesverklaring op kon stellen. Rond 1840 verspreidde de Europese traditie zich ook naar de Verenigde Staten, waar het al snel uitgroeide tot één van de belangrijkste feestdagen.

In 1847 was in Boston de eerste massaproductie van Valentijnskaarten. Sindsdien is de rol van de commercie rondom Valentijnsdag sterk toegenomen. Onder andere chocoladefabrikanten, bloementelers en de diamantindustrie zetten in de tweede helft van de twintigste eeuw grootschalige reclamecampagnes op, zodat naast de traditionele kaarten ook hun producten in verband werden gebracht met de traditie. Verder verschoof de nadruk van Valentijnsdag steeds meer van anonieme liefdesverklaringen naar liefde in het algemeen, zodat er meer mensen bij de feestdag betrokken konden worden.